Tellerstand en NAP: zo herken je tellerfraude bij een occasion
Wil je weten of de kilometerstand van een occasion klopt? Vul dan kenteken en tellerstand in bij de gratis controle van de RDW. Je krijgt een oordeel: logisch, onlogisch of geen oordeel. Logisch betekent dat elke geregistreerde stand hoger is dan de vorige. Onlogisch betekent dat er ergens een lagere stand staat dan daarvoor, een teken dat de teller mogelijk is teruggedraaid. De RDW legt die standen onder andere bij elke APK vast, dus de tellerstandcheck en de APK-check op kenteken horen bij elkaar. Hieronder lees je hoe het precies werkt en wat je doet bij een onlogische stand.
Wat is de NAP en wie beheert de registratie nu?
NAP staat voor Nationale Auto Pas, een stichting die in 1991 begon met het registreren van kilometerstanden om tellerfraude tegen te gaan. Veel mensen denken dat de NAP nog een aparte dienst is, maar dat klopt niet meer.
Per 1 januari 2014 heeft de RDW de database en alle taken van de Stichting Nationale Auto Pas overgenomen. De overheid wilde alle voertuigregistratie bij een partij beleggen. Alle oude NAP-gegevens zitten nu in het RDW-register.
Let op: commerciele sites bieden vaak een betaalde “NAP-check” aan, maar de echte brondata komt van de RDW. De officiele controle is gratis en doe je rechtstreeks bij de RDW.
Hoe en wanneer legt de RDW tellerstanden vast?
Meer dan 30.000 RDW-erkende bedrijven in Nederland zijn wettelijk verplicht om tellerstanden door te geven. Hoe meer verplichte registratiemomenten, hoe kleiner de kans op fraude. De stand wordt onder andere vastgelegd bij:
- het afmelden van de APK;
- reparatie, onderhoud en het vervangen van banden;
- tenaamstelling (een nieuwe eigenaar);
- opname in de bedrijfsvoorraad van een garage;
- inbouw van LPG of een tachograaf;
- export naar het buitenland.
Sinds 1 juli 2021 wordt de stand bij elk onderhouds- of reparatiebezoek geregistreerd, niet langer alleen boven een drempelbedrag. Ook motorfietsen vallen sindsdien onder de registratieplicht. De APK is een vast meetmoment, dus de APK-keuring bouwt elke keer aan de tellerhistorie van de auto.
Logisch, onlogisch of geen oordeel: wat betekent het?
De RDW vergelijkt de standen door de tijd heen en geeft een van drie oordelen:
- Logisch: elke geregistreerde stand is hoger dan de stand daarvoor.
- Onlogisch: er staat ergens een stand die lager is dan een eerdere stand. Dat kan wijzen op een teruggedraaide teller.
- Geen oordeel: er zijn te weinig gegevens. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij import, bij een nieuw kenteken na verbouwing, na een gemelde tellervervanging, of voor metingen van voor 2014.
Belangrijk: de RDW geeft het oordeel “onlogisch” alleen voor metingen na 1 januari 2014, want pas vanaf die datum registreert de RDW zelf. Een logisch oordeel is dus geen volledige garantie. Het zegt alleen dat de bekende reeks netjes oploopt. Bij gaten in de historie kan een teruggedraaide stand toch “logisch” of “geen oordeel” opleveren.
Gratis checken op kenteken bij de RDW
De controle is simpel en kost niets. Op de website van de RDW kies je de optie om te controleren of de tellerstand logisch is. Je vult twee dingen in:
- het kenteken van de auto;
- de exacte tellerstand die je op de teller ziet.
Het systeem vergelijkt jouw stand met de eerder geregistreerde standen. Je krijgt een e-mail met een link, en via die link zie je het oordeel. Houd er rekening mee dat je bij deze gratis check alleen het oordeel ziet, niet de losse historische standen. Wil je alle geregistreerde kilometerstanden zien, dan is een (betaald) tellerrapport of voertuigrapport nodig. Dat volledige rapport kan formeel alleen de eigenaar of houder bij de RDW opvragen.
Combineer de tellercheck met de gratis APK-check op kenteken. Zo zie je in een paar minuten de APK-vervaldatum, de APK-historie en het tellerstandoordeel. Samen geven die het snelste eerste risicobeeld voor je een occasion gaat bekijken.
Wat doe je bij een onlogische stand?
Een onlogisch oordeel betekent niet automatisch fraude. Het kan ook een typefout zijn bij het invoeren, of een legitieme tellervervanging die nog niet goed is verwerkt. Registratie gebeurt deels handmatig, dus vergissingen komen voor.
Klopt de stand wel maar staat hij verkeerd geregistreerd? Dan kun je bij de RDW een correctie of een tellervervanging aanvragen, met bewijs zoals de factuur van de garage of dealer. De RDW verwerkt een verzoek tot tellervervanging binnen 5 werkdagen. Een correctie van een eerdere stand wordt na goedkeuring binnen 10 werkdagen doorgevoerd. Je krijgt een bevestiging per e-mail.
Vermoed je echte fraude bij een verkoper? Dan kun je dat melden bij het centrale meldpunt en de Vereniging Aanpak Tellerfraude. Voor juridisch advies kun je bijvoorbeeld bij de ANWB terecht.
Waarom dit cruciaal is bij een tweedehands auto
Het terugdraaien of manipuleren van een kilometerteller is sinds 1 januari 2014 bij wet verboden (Wegenverkeerswet 1994). Ook het zomaar corrigeren, repareren of vervangen van een teller mag niet. Is een teller echt stuk en moet vervanging plaatsvinden, dan moet dat bij de RDW worden gemeld. Daarnaast verbiedt de overheid de invoer, verkoop en voorraad van apparaten die kilometers tijdens het rijden niet of beperkt bijschrijven.
Tellerfraude kost kopers jaarlijks veel geld. De Rijksoverheid schat de schade op zo’n 110 miljoen euro per jaar aan te veel betaalde aankoopkosten en achterstallig onderhoud. Een teruggedraaide teller verbergt slijtage. Je betaalt dan te veel voor de auto en loopt tegen hogere reparatiekosten aan dan verwacht. Combineer de tellercheck daarom met de APK-checklist en, als je verder wilt kijken, met een aankoopkeuring bij een van de erkende APK-garages.
Extra waakzaamheid is op zijn plaats bij importauto’s, zoals Duitse occasions. De historie is vaak lastig te traceren. Goed nieuws: sinds 3 februari 2026 neemt de RDW officieel ook Duitse tellerstanden op in het Nederlandse kentekenregister. Loopt de reeks van een na die datum geimporteerde Duitse auto niet netjes op, dan krijgt het voertuig het oordeel “onlogisch”. De Duitse historie is nu zichtbaar in het RDW-voertuigrapport.
Veelgestelde vragen
Is de NAP-check hetzelfde als de RDW-check?
Ja, in feite wel. De NAP-gegevens zitten sinds 2014 in het register van de RDW. De officiele controle of een tellerstand logisch is, doe je gratis bij de RDW op kenteken. Betaalde “NAP-checks” gebruiken dezelfde brondata.
Betekent een logisch oordeel dat de auto zeker geen tellerfraude heeft?
Nee. Logisch betekent alleen dat de bekende geregistreerde standen netjes oplopen. Bij gaten in de historie, zoals bij import of weinig registraties, kan een teruggedraaide stand toch “logisch” of “geen oordeel” geven. Kijk dus altijd ook naar de APK-historie en het onderhoud.
Wat heeft de APK met de tellerstand te maken?
Bij elke APK leest de keurmeester de tellerstand af en meldt die bij de RDW. Daardoor bouwt de APK mee aan de tellerhistorie. Een snelle eerste controle doe je met de APK-check op kenteken, waarmee je ook ziet wanneer de APK afloopt. Meer weten over data en boetes? Kijk dan bij wanneer de APK moet en bij de boete bij een verlopen APK.
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie van Mijn-APK, het onafhankelijke APK-kenniscentrum van Nederland. Wij voeren zelf geen keuringen uit en verkopen niets.