Wanneer is de APK ingevoerd? De geschiedenis van de APK

De APK bestaat in Nederland sinds 1985. In dat jaar werd de algemene periodieke keuring verplicht, als uitvloeisel van Europese afspraken over de veiligheid van voertuigen op de weg.

Wie een keuringsplichtige auto op naam heeft, moet die sindsdien op tijd laten keuren. Aan dat uitgangspunt is in ruim veertig jaar niets veranderd, maar de invulling schoof wel een paar keer op. De termijnen voor benzineauto’s werden in 2008 verruimd, in 2014 kwam er een nieuwe Europese richtlijn en sinds 2023 kent de keuring een extra test voor diesels. Hieronder loop je de geschiedenis van de APK langs, van de invoering tot nu.

Waarom de APK bestaat

De APK is een veiligheids- en milieucheck. De keurmeester beoordeelt of een auto nog veilig de weg op kan en of hij aan de milieueisen voldoet. Het idee erachter is eenvoudig: een auto slijt, en zonder periodieke controle rijden er voertuigen rond met versleten remmen of kapotte verlichting. Wat de keuring precies inhoudt en wat er wordt gecontroleerd, lees je bij wat de APK is.

Goed om te weten: de APK is geen onderhoudsbeurt. Punten als het oliepeil, de distributieriem en de algehele onderhoudsstaat vallen buiten de keuring. Een goedkeuring zegt dus iets over veiligheid en milieu op het moment van keuren, niet over hoe netjes de auto verder is bijgehouden.

1985: de invoering van de verplichte keuring

De APK werd in 1985 ingevoerd en komt voort uit Europese afspraken: binnen Europa is afgesproken dat voertuigen periodiek worden gecontroleerd op veiligheid en milieu. Nederland staat daarin dus niet alleen. Duitsland kent de TÜV, ook wel HU genoemd, het Verenigd Koninkrijk de MOT, België en Frankrijk de contrôle technique en Spanje de ITV. Een buitenlandse keuring geldt overigens niet als Nederlandse APK: wie een auto importeert, moet daarna gewoon het Nederlandse keuringsritme volgen.

2008: het 4-2-2-1-schema voor benzineauto’s

De verandering die de meeste automobilisten het directst raakte, kwam in 2008. In dat jaar werd de keuringsfrequentie voor benzineauto’s verruimd naar het schema dat nu nog geldt: de eerste APK 4 jaar na de eerste toelating, daarna 2 keer om de 2 jaar en vervolgens elk jaar. Dit staat bekend als het 4-2-2-1-schema. Een nieuwe benzineauto hoeft dus pas na vier jaar voor het eerst naar de keuring.

Voor diesel en LPG geldt een strenger ritme: de eerste keuring 3 jaar na de eerste toelating en daarna elk jaar. Elektrische auto’s en waterstofauto’s volgen het benzineschema. Hoe de termijnen voor jouw auto uitpakken, zie je bij wanneer je auto APK moet.

2014: de Europese richtlijn die nu de basis vormt

De huidige Europese grondslag onder de APK is richtlijn 2014/45/EU. Die richtlijn geeft de kaders voor periodieke keuringen, maar laat lidstaten op onderdelen ruimte voor eigen keuzes. Een bekend voorbeeld zijn motorfietsen: de richtlijn laat landen kiezen tussen een periodieke keuring en alternatieve verkeersveiligheidsmaatregelen. Nederland koos voor die alternatieve maatregelen, en daarom bestaat er in Nederland geen APK voor motoren.

2023: de deeltjestelling voor diesels

De jongste grote toevoeging aan de keuring is de deeltjestelling, in de volksmond de roetfiltertest. Sinds 1 juli 2023 wordt bij diesels die af fabriek een roetfilter hebben, gemeten of dat filter zijn werk nog doet. Hoe die test in de praktijk gaat, lees je bij de deeltjesmeting voor diesels.

Emissies horen overigens al veel langer bij de keuring: de meeste benzineauto’s van na begin jaren negentig krijgen bij de APK een viergasmeting, een test van de uitlaatgassen die doorgaans in de prijs van de keuring is inbegrepen.

Is de APK verplicht, en voor welke voertuigen?

Ja, de APK is verplicht voor de meeste auto’s op de Nederlandse weg. Er zijn twee varianten. APK 2 geldt voor personenauto’s en lichte bedrijfsauto’s tot 3.500 kg. APK 1 geldt voor zware voertuigen boven 3.500 kg, zoals vrachtwagens en zware campers: die moeten elk jaar gekeurd worden, voor het eerst 1 jaar na toelating.

Daarnaast is een aantal voertuigen vrijgesteld van de keuringsplicht. Motorfietsen, scooters en brommers, brommobielen, aanhangwagens en caravans tot 3.500 kg en voertuigen van 50 jaar en ouder zijn APK-vrij. Het complete overzicht van de vrijstellingen vind je bij welke voertuigen APK-vrij zijn.

De spelregels anno nu

De verantwoordelijkheid voor een geldige APK ligt bij de kentekenhouder, ook bij privélease of een net gekochte occasion. Een verlopen APK kent geen wettelijke coulanceperiode: vanaf de eerste dag na de vervaldatum ben je beboetbaar via een controle van het kentekenregister, zonder dat je daarvoor hoeft te worden aangehouden. De keuring is geldig tot en met de vervaldatum zelf, dus op die dag mag je nog rijden. En de RDW bewaakt de kwaliteit van het systeem, onder meer met steekproeven bij ongeveer 3 procent van de keuringen.

Check wanneer jouw auto aan de beurt is

Benieuwd wanneer jouw auto opnieuw gekeurd moet worden? Met de gratis APK-check zie je direct de vervaldatum bij elk Nederlands kenteken. En omdat je van de overheid geen automatisch bericht krijgt als je APK bijna verloopt, is het slim om meteen een gratis APK-herinnering in te stellen. Dan hoort een verlopen vervaldatum voorgoed tot de geschiedenis.